ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΑΝΑΛΥΤΗ Ν. ΛΥΓΕΡΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ

Πάνω από ένα τρις ευρώ η αξία των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην ελληνική ΑΟΖ

Εντός εβδομάδων και πάντως μέσα στο 2013, η ανακήρυξη της ελληνικής ΑΟΖ

Απο την εκδήλωση για την ΑΟΖ στην Αναγνωστική.  Όρθιος ο καθηγητής Ν. Λυγερός

Την αισιόδοξη για την Ελλάδα προοπτική αξιοποίησης των τεράστιων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων που βρίσκονται στην ελληνική Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), η οποία πρόκειται να θεσπιστεί εντός του έτους, παρουσίασε την Τετάρτη 6 Φεβρουαρίου, στην Αναγνωστική Εταιρεία, ο στρατηγικός αναλυτής και πολυτάλαντος καθηγητής Νίκος Λυγερός, σε εκδήλωση που οργάνωσε εδώ, ο Ροταριανός Όμιλος Κέρκυρας.

Ο κ. Λυγερός αναφέρθηκε και περιέγραψε τις μεγαλύτερες ΑΟΖ του πλανήτη και τη σημασία που δίνουν οι χώρες στις οποίες ανήκουν. Στάθηκε ιδιαίτερα στις ΑΟΖ της Γαλλίας ειδικά για τις περιπτώσεις των υπερπόντιων κτήσεών της και αυτής των ΗΠΑ στην Αρκτική.

Στη συνέχεια, έκανε εκτενή αναφορά στις ΑΟΖ των χωρών της Μεσογείου, με έμφαση στις περιπτώσεις της Κύπρου και του Ισραήλ, που έχουν προχωρήσει και τις διαδικασίες αξιοποίησης των τεράστιων κοιτασμάτων τους.

Όπως ήταν φυσικό, ο ομιλητής αμέσως μετά πέρασε στην ελληνική ΑΟΖ, τον τρόπο που αντιμετώπισε το θέμα αυτό, το ελληνικό κράτος από το 1982 που υπογράφηκε η Διεθνής Συμφωνία για το Δίκαιο της Θάλασσας, ως τις μέρες μας.

Εξήγησε ότι η θέσπιση – ανακήρυξη της ΑΟΖ είναι μονομερής υπόθεση της κάθε χώρας, στη βάση της Συμφωνίας για το Δίκαιο της Θάλασσας και διατύπωσε την εκτίμηση ότι, καθώς έχουν ωριμάσει οι πολιτικές συνθήκες, η Ελλάδα θ΄ανακηρύξει τη δική της ΑΟΖ σε μερικές εβδομάδες…

Ο κ. Λυγερός, αναφέρθηκε αναλυτικά στη σημασία που έχουν για την ελληνική ΑΟΖ το νησιωτικό σύμπλεγμα του Καστελόριζου και η Γαύδος.

Το πρώτο γιατί επεκτείνει τα όρια της ελληνικής ΑΟΖ νότια και ανατολικά και συναντά την ΑΟΖ της Κύπρου.

Το δεύτερο γιατί την επεκτείνει σε μεγάλης σημασίας έκταση, στα νότια και ειδικότερα στα σύνορα με την ΑΟΖ της Λιβύης.

Και οι δύο περιοχές είναι υψηλού ενδιαφέροντος, καθώς βρίσκονται στη γραμμή συνάντησης της ευρωπαϊκής με της αφρικανική γεωλογική πλάκα, στις πτυχώσεις των οποίων έχουν ενθυλακωθεί τεράστιες ποσότητες υδρογονανθράκων.

Η ΑΟΖ στο Ιόνιο

Ο στρατηγικός αναλυτής, όπως ήταν φυσικό, αναφέρθηκε διεξοδικά και στην ελληνική ΑΟΖ στην περιοχή του Ιονίου, με έμφαση στο σημείο όπου συναντάται με τις ΑΟΖ Ιταλίας και Αλβανίας, στα ΒΔ του νησιωτικού συμπλέγματος των Διαποντίων. Εξήγησε ότι τα σύνορα των ΑΟΖ Ελλάδας – Αλβανίας είναι συγκεκριμένα και δεν έχουν αμφισβητηθεί, υπάρχει ωστόσο η εκκρεμότητα με την Αλβανία, καθώς η σχετική συμφωνία του 2009, ακυρώθηκε για τυπικούς λόγους από το Συνταγματικό Δικαστήριο. Σημείωσε μάλιστα ότι τα περί «τουρκικού δακτύλου» στην εξέλιξη αυτή, είναι ελληνική επινόηση.

Απαντήσεις σε ερωτήσεις

Ο κ. Λυγερός που συνόδευσε την ομιλία του με διαρκή προβολή χαρτών και διαγραμμάτων, απάντησε στη συνέχεια σε πλήθος ερωτήσεων του κοινού. Από τις απαντήσεις αυτές προέκυψε ότι:

• Η εκτιμώμενη αξία των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων της ελληνικής ΑΟΖ ξεπερνάει κατά πολύ το ένα τρις ευρώ, με ότι αυτό συνεπάγεται για το μέλλον της χώρας μας και την προοπτική εξόδου από την κρίση.
• Σε πλήρη ανάπτυξη η εκμετάλλευση θα χρειαστεί τέσσερις εγκαταστάσεις υγροποίησης του φυσικού αερίου, στην κατασκευή και λειτουργία των οποίων θα εργαστούν δεκάδες χιλιάδες τεχνικοί κυρίως, πολλών ειδικοτήτων.
• Η αξιοποίηση της ελληνικής ΑΟΖ έρχεται με τρία χρόνια καθυστέρηση σε σχέση με αυτήν της Κύπρου και ότι η τεχνογνωσία που θ’ αποκτηθεί εκεί θα είναι πολύτιμη και για την Ελλάδα.
• Οι πολιτικές συνθήκες στην Ελλάδα επιτρέπουν σήμερα όσο ποτέ, τις ταχύτατες εξελίξεις στην υπόθεση που θ’ αλλάξει τη μοίρα της χώρας μας.

Οι βασικές θέσεις του Ν. Λυγερού

Ο δρ Νίκος Λυγερός είναι ο επιστήμονας που έχει σηκώσει, όσο κανείς άλλος στην Ελλάδα το θέμα της ανακήρυξης και αξιοποίησης της ελληνικής ΑΟΖ και έχει δώσει πλήθος διαλέξεων και συνεντεύξεων  σε ελληνικά και ξένα ΜΜΕ.

Στη συνέχεια παραθέτουμε αποσπάσματα ομιλιών του, στο πνεύμα των οποίων κινήθηκε και προχθές στην Αναγνωστική Εταιρεία.

«Η ορθολογική ανάλυση του θέματος της ΑΟΖ αναδεικνύει αντικειμενικά ότι αποτελεί ένα στρατηγικό πλεονέκτημα. Θέλουμε δεν θέλουμε, αυτό είναι πλέον γεγονός. Μπορούμε βέβαια να το κρύψουμε από τον εαυτό μας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει. Μπορούμε βέβαια να μην του δώσουμε την επαρκή σημασία, αλλά αυτό δεν θα ισχύει για τους αντιπάλους μας. Κατά κάποιο τρόπο πρέπει ν' αποδειχθούμε ότι η έννοια της ΑΟΖ έχει σημασία, ανεξάρτητα από το πολιτικό πλαίσιο, διότι δεν είμαστε ο μοναδικός παίκτης, κατά συνέπεια αυτή η ανεξαρτησία, αν δεν ενταχθεί σ' ένα συμμαχικό πεδίο δράσης, θα παραμείνει ένα πλαίσιο όπου θα παίξουν εις βάρος μας οι άλλοι παίκτες. Και ο λόγος είναι απλός: γεωστρατηγικά και τοποστρατηγικά, η ελληνική ΑΟΖ έχει τεράστια σημασία, όχι μόνο για μας, και κατ' επέκταση για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και για τους αντιπάλους μας που προτιμούν να μην τη θεσπίσουμε καν και να μην συμπράξουμε διακρατικές συμφωνίες, διότι αυτή η αδράνεια θα τους προσφέρει μεγάλες δυνατότητες κινήσεων σ' ένα πλαίσιο, το οποίο θα είναι ελεύθερο.

Η μη συνειδητοποίηση αυτού του νοητικού σχήματος θα προκαλέσει εις βάρος μας μεγάλα προβλήματα με επιπτώσεις για το μέλλον που δύσκολα μπορούμε να προβλέψουμε με τα τωρινά δεδομένα, τόσο μεγάλη θα είναι η αλλαγή φάσης. Αν επιμείνουμε λοιπόν σε αυτήν την αδράνεια σκέψης και κατάλληλων αποφάσεων, θα έρθουν απλά να μας το υπενθυμίσουν οι αντίπαλοί μας δίχως κανένα δισταγμό, διότι γνωρίζουν πολύ καλά τα πλεονεκτήματα και τις δυνατότητες που προσφέρει η ελληνική ΑΟΖ.

Η ιδιότητα της ΑΟΖ με τα 200 ΝΜ της, να προσφέρει τη δυνατότητα μετασχηματισμού ακριτικών νησιών σε ελκυστές με μεγάλη δεξαμενή έλξης, δεν είναι βέβαια άσχετη με το θέμα. Διότι αυτό που θεωρούμε συνήθως ως ένα αδύναμο στοιχείο, μετατρέπεται με αυτόν τον τρόπο σε μία σημαντική βάση ελέγχου μίας μεγάλης περιοχής, η οποία έχει την ικανότητα να επεκτείνει το χώρο δράσης μας, δίχως να έχει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η έννοια των 12 ΝΜ.

Αυτή η μεγάλη αλλαγή φάσης της θεώρησης των δεδομένων του Αιγαίου συμπεριλαμβάνοντας το Καστελλόριζο και τη Γαύδο, είναι σημαντικότατη. Το θέμα δεν είναι να εκμεταλλευτούμε απλώς μία ευκαιρία, όπως πιστεύουν οι περισσότεροι, αλλά πραγματικά να εδραιώσουμε τη θέση μας σε μία ανθεκτική βάση. Έτσι, το να δεχτούμε πιέσεις για αυτό το θέμα δεν είναι μόνο αναμενόμενο, αλλά απαραίτητο, διότι μόνο η έννοια της επικάλυψης οδηγεί στις διακρατικές συμφωνίες, οι οποίες αναδεικνύουν σταθερά σημεία, τα οποία βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση από τα σύνορα με τη συμβατική τους έννοια.

Όλα αυτά δεν είναι μία ουτοπία, διότι η Κύπρος με το παράδειγμά της έχει αποδείξει ότι ευσταθούν κι είναι ορθολογικά, ακόμα και σε μία κατάσταση κρίσης. Ο πραγματικός μας εχθρός δεν είναι παρά μόνο μία μορφή ηττοπάθειας, η οποία μας οδηγεί να μην πιστεύουμε στις ικανότητες και δυνατότητές μας. Όλα τα άλλα είναι λεπτομέρειες. Είναι λοιπόν σημαντικό να απελευθερωθούμε από τις φοβίες μας που μας παραλύουν τη σκέψη και δεν επιτρέπουν τη στρατηγική μας δράση...»

Θα καθορίσει το μέλλον της χώρας

«Ακόμα και αν είναι εξωπραγματικό, υπάρχουν ακόμα άτομα στην πατρίδα μας που δεν έχουν καταλάβει ότι η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη δεν προσφέρει μόνο οικονομικές δυνατότητες. Η ελληνική ΑΟΖ είναι ένας τρόπος όχι μόνο ν’ αλλάξει η εικόνα της πατρίδας μας στο εξωτερικό, αλλά πράγμα το οποίο είναι ακόμα πιο σημαντικό, αλλάζει και την πατρίδα μας με την έννοια ότι την ισχυροποιεί. Με την ΑΟΖ μας, κανείς δεν θα μπορεί να μας θεωρεί σαν μια μικρή χώρα που δεν μπορεί να καθορίσει ούτε τη μοίρα της.

Οι γεωπολιτικές επιπτώσεις είναι ξεκάθαρες και γι’ αυτό το λόγο πρέπει να ξεφύγουμε από την κοινωνική μιζέρια που μας καταπλακώνει δίχως λόγο. Πρέπει επίσης να αντιληφθούμε ότι δεν είμαστε πλέον μικρή αγορά που ελέγχεται με μονοπωλιακές σχέσεις. Ενώ το παράδειγμα της Κύπρου υπάρχει και συνεχίζει την εξέλιξή του δίχως διακοπή, ενώ υπάρχει ήδη η επιλογή της PGS για τις σεισμικές έρευνες στο Ιόνιο και Νότια της Κρήτης, υπάρχουν άτομα που ακόμα αναρωτιούνται για την αξία της ελληνικής ΑΟΖ. 

Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε το γεγονός ότι αυτά τα άτομα, κατά πάσα πιθανότητα, θα πιστεύουν ακόμα τα ίδια όταν θα θεσπίσουμε την ΑΟΖ μας. Κατά συνέπεια δεν έχει και μεγάλο νόημα ν’ ασχοληθούμε με αυτήν την άποψη. Σιγά – σιγά, οι περισσότεροι από τους δικούς μας κατανόησαν ότι η θέσπιση είναι ένα από τα δικαιώματά μας και συνεπώς ανήκει μόνο σ’ εμάς η απόφαση να την υλοποιήσουμε. Κάθε καθυστέρηση σε αυτόν τον τομέα δεν θα οφείλεται σε κανέναν άλλο.

Είμαστε υπεύθυνοι για τις πράξεις μας αλλά και για την καθυστέρηση. Τώρα αν αυτή η καθυστέρηση οφείλεται σε άτομα που δεν ξέρουν τι εστί ΑΟΖ και πρέπει να το μάθουν, τότε είναι απλώς απαράδεκτο. Διότι μπορούν πολύ απλά να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες και σε χαρακτηριστικά της ελληνικής ΑΟΖ. Επιπλέον στο ανώτερο επίπεδο της πολιτικής εξουσίας υπάρχει επιστημονική ενημέρωση.

Δεν είναι λοιπόν αναγκαίο να περιμένουμε περισσότερο για να πληροφορηθούν και άλλοι. Το μόνο που έχει νόημα είναι η ενημέρωση όλων των βουλευτών της Βουλής των Ελλήνων διότι αυτοί είναι που θα ψηφίσουν το νομοσχέδιο της θέσπισης. Πρέπει λοιπόν ο καθένας τους να έχει μια άποψη για αυτό το εθνικό θέμα και δεν πρέπει να πιστεύει ότι δεν είναι της ειδικότητάς του λόγω της οικονομικής του υφής.

Η ελληνική ΑΟΖ είναι το μέλλον της Ελλάδας και αφορά τον καθένα ως εκπρόσωπο του ελληνικού λαού. Η ενημέρωσή τους λοιπόν είναι πολιτικό καθήκον. Διότι θα ήταν αδιανόητο ένας βουλευτής μας να μην γνωρίζει την ουσία του θέματος, αλλιώς τι πολιτικό ον θα είναι. Η θέσπιση γίνεται πάντα μονομερώς. Με άλλα λόγια δεν αφορά κανένα άλλο κράτος. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει καν πλαίσιο για πολιτική αντιπαράθεση. Αντιθέτως κράτη όπως είναι η Αλβανία, η Λιβύη, η Αίγυπτος και η Κύπρος δεν περιμένουν μόνο την θέσπιση αλλά και την οριοθέτηση των ΑΟΖ τους μ’ έναν επίσημο τρόπο. Γι’ αυτό λοιπόν πρέπει να επισπεύσουμε τη διαδικασία της θέσπισης της ελληνικής ΑΟΖ για να μην έχουμε καθυστερήσεις και στο θέμα των οριοθετήσεων. Για να γίνει πιο δυνατή η πατρίδα μας πρέπει να κάνει και οριοθετήσεις. Τώρα μπορούμε και τώρα πρέπει».